شیراز، شهر جاویدان

روزنامه خبرجنوب - پنجشنبه 24/4/89

حیف است که ارباب وفا را نشناسی

محمد علي پرواز – نقاش چهره هاي ماندگار شيراز

œ شیراز، شهر جاویدان

علی بن ابیطالب(ع) میفرمایند: در مقابل شنیدن منطق ، تواضع و فروتنی کنید . نبینید که چه کسی می گوید، گوش دهید که چه می گوید.

ساحت شیراز را با عشق و گل پرورده اند نغمه های شاعران زان عشق و گل زیور گرفت

البته سخن در باره شیراز را به قولی میتوان گفت که (مثنوی هفتاد من کاغذشود ). زیرا، ادبا ، دلسوختگان این خاک عزیز و مورخان بزرگواردرادوار مختلف در گذشته و حال به نحو مطلوب به همه مردمان سرزمین ­­پهناور ایران شناسانده اند ، اما بهتر است هر چند ، نیز این یاد آوری مارا در آوازه بلند شیراز مصمم تر نموده و هشدار داده و ندا سر دهیم که شیراز ، برای همیشه ، پایتخت فرهنگی ، هنری و ادبی ایران بوده وتحت هیچ شرطی نمی توان مستندات افتخار آمیز و سرنوشت و غرور ملی دیرینه این شهر را که مورد قبول همه جهانیان است ، بنا به مصلحتی تغییرداد. مگر می شود هر زمانی بنا به صلاحدیدی مسیر نور خورشید را جابجا کرد: شیراز شهریست که برای همیشه ، به نظر اندیشمندان القاب آن غیر قابل تغییر و معاوضه است. و برای شهری دیگر وصله نچسب می باشد. که هر سر زمین و شهری برای خودش سابقه ای محکم و استوارو لقبی موافق با خودش دارد و چه زیبنده و بجا است. که نه ما بلکه تاریخ و جغرافی هم از آن اطلاع دارند.



میدان قرآن - شیراز

بله ، از شیراز جنت طراز و دارالعلم ایران می گویم و این حق را از باور گذشتگانمان که در دست می باشد ، از مسئولان این شهر طلب می کنم. زیرا یادگرفته ایم که حق گرفتنی است نه دادنی .! و به عنوان یک نقاش که همیشه دوست دارم با حرکات قلم چهره وارثین هنر و اندیشه را بر روی بوم ترسیم نمایم ، با استناد از صاحبان معرفت و فرهیختگان هنر و اندیشه ، از قول سیبویه ، حافظ و سعدی و ملاصدرا و فرصت الدوله و وصالها و...که رحمت خدا بر همه آنان باد ، به عرض برسانم و با غرور بگویم. که این شهر ، شهر رازها و شهر عشق و شورو فرهنگ می باشد. چرا که نمی توان منکر نور خورشید شدو آنرا به خاطر خوش آمدن و یا نیامدن چند روزی با نور ماه عوض نموده و همه متقاعد شوند. . و نبینند کسانی که یادداشتها را از بین متون و کتابهای قطور بیرون نکشند و نام شیراز و فرهنگ غنی آن راناچیز پندارند. که این شهر و دیار نظر کرده اولیا و ائمه اطهار و پروردگار عالمیان بوده و می توان ازکلیات سعدی و دیوان خواجه راز ، شیراز نامه ها ، تذکره هزارمزار بقلم عیسی بن جنید شیرازی و شهر جاویدان مرحوم علی سامی و فارس نامه ناصری و آثار عجم فرصت الدوله و.... این ظرفیت عظیم را در استوره بودنش در یافت که این چنین است که شیراز جاویدان همیشه بر قله سربلندی و اقتدار و مرکزیت علم و دانش قرار دارد. . و بارک اله براین دیاری که منصور حلاجها را در غیرت و پایبند بودن به اعتقادات مدهبی و اصول انسانی و رشادت ، به جهانیان شناساند. به گفته فرصت الدوله مساجد و بقاع و مدارس مستندات عینی و شرح احوال بعضی از اولیاء و عرفا و حکما و شعرا که در آن مدفونند و یا از آن خاک برخواسته اند ....و سابقه تاریخی و فرهنگی و آثار و ابنیه آن ، علما و فقها و ادبا و فضلا و اطبا وخوشنویسان و نقاشان همه و همه سرمایه معنوی و ارزشمندشیراز در سطح گیتی می باشند. زیرا شیراز دارای کارنامه ای بس پر بارو درخشان است که خاطره دو تاریخ قبل و بعد از اسلام را حتی در ادوار پیش از هخامنشیان نیز در سینه خود جای داده است.

درحال حاضر یکی از دلائل مهم بی تفاوتی ها و کم باوری ها ، دسترسی نداشتن زیاد جوانان به کتاب های مستند و کتابخانه عمومی در این شهر می باشد. زیرا مطالعه مداوم ، ما را به شناخت و مقایسه وادار می کند و اتفاقات گذشته و حال و آینده را برایمان روشن می سازد و به اندیشه بهتر بودن ترغیب می نماید.

معمولا ، رویدادهای فراوان و خانمان برانداز ، تهاجمات و زدو خوردها ، محاصره ها ، قحطی ها ، ویرانی ها ، تاراجها ، کشت و کشتارها و همچنین عوامل گوناگون زیانبار طبیعی ، چون زلزله ، سیل ، خشکسالی ، و بروز بیماریهای همه گیر کشنده ، چون وبا و طاعون و آبله و حصبه و سر انجام گذشت هزاره ها و سده ها ، سیمای حقیقی شهرها را دگرگون ساخته ، بویژه شهرهائی که مرکز کار و کانون سیاست و اقتصاد و محل برخورد قبایل سرکش و مهاجم و کشتار و ویرانی و تاراج بوده اند ، که نباید شهر شیراز راجدا از رویدادها ، دانست ، که بارها از مردمش و مردم را از هستیشان ساقط ساخته اند. تا جائی که حتی بناهای عالی و هنری و دانشمندان و متفکران و منابع فرهنگی مثل کتابخانه ها هم از کینه توزی آنان در امان نمانده و بدست ویرانی و نابودی سپرده شده اند.

هر باغبان که گل بسوی برزن آورد شیراز را دو باره بیاد من آورد

آنجا که گر به شاخ گلی آرزوت هست گلچین به پیشگاه تو یک خرمن آورد

آری ! شیراز خود نمونه ای از اینگونه شهرهاست. که از زیر بار این مصیبتها جانی سالم بدر برده و پر از سربلندی و اقتدار می باشد.

هنوز در گوشه و کنار این شهر ، انعکاس نعره های بیدادگران خلفای اموی در سده یکم و دوم هجری و ستمگریهای امیر مبارزالدین و امیر تیمور و سربازان افغانی و سپاهیان آغا محمد خان قاجار ، طنین انداز است. چه بناهای زیبا و هنری که بدست هنر مندان و استادکاران شیراز ساخته شده بودند ، چون کاخهای باشکوه و کتابخانه ها و بیمارستانها و مساجد و مدارس فراوان و باغهای پردرخت و پر گل که در دوران آل بویه و اتابکان و آل اینجو و آل تیمور و زمان دو سردار عصر صفوی ، اله وردیخان و امامقلی خان و در دوران زندیه ساخته و پرداخته شده بود ، ] بدست مهاجمان پرخاشجو و ستمگران و بدست شورشیان و گردنکشان آن دوران ویران و با خاک یکسان گردیده ، که متاسفانه جز در سفر نامه ها ویاد نامه ها ، از آنها اثر دیگری به جا نمانده است. که به نظر تاریخ ، نبود آن همه ابنیه و آثار باارزش نمی تواند ذره ای از عظمت و شوکت و اقتدارگذشته، این شهررا نادیده گرفته و کم کند. که خوشبختانه همه آن افتخارات در طول زمانها در کتابها و بوسیله نویسندگان ، شعرا ، خطاطان و نقاشان گرانقدر ، سینه به سینه انسانهای متعهد به ما رسیده و ظبط می باشد.

کوی و برزن این شهر با زبان بی زبانی ، برای ما و آیندگان ما داستانها و سرگذشتهائی حقیقی را بازگو می نمایند،

شیراز سومین حرم اهل بیت و شهر گنبدهای مقدس که نشانگر زندگی پر برکت فرزندان حضرت امام موسی کاظم (ع) و یاران بزرگوارشان و حتی مدفن آنان درمقطعی از روزگار شیراز بوده و می تواند دلیل معتبری بر فرهنگ بالای مردمان این شهر درپذیراشدن این استوره های مذهبی و اللهی باشد ، چرا که اقامت آن بزرگواران در شهر های دیگری ، میسر نبوده و به تبلیغ تشیع جعفری نپرداخته اند؟ که این بزرگترین دلیل بر مقام دارالعلم بودن و مرکزیت علمی شیراز در اعصار مختلف است.

از شهری که نه چندان دور ، به شهر گل و بلبل معروف می گردد و به قول حافظ شیرازی خال رخ هفت کشورمی شود ، جای آن دارد که برای دفاع از پیشینه تاریخی و فرهنگی و هنری اش ، از ابتدا آنرا شناخت و از گذشته تاریخی و رویدادهایش آگاه شد. کهشیراز همان شهری است ، چون همدان ، ری ، نیشابور و شوش و دارای شهرت جهانی. و مورد توجه و اهمیت و پیوسته محل دیدار تاریخ نویسان بسیار قدیمی عهد اسلامی و پژوهندگان و خاور شناسان عالم از دانشمندان و بزرگان این دیار بوده و در باره شیراز کتابها و رسالات بسیاری نوشته شده است .

ناگفته نماند که گاهی اوقات زمینه های جوی و طبیعی باعث رشد اجتماعی و سرسبزی و زیبائی یک شهر و سرزمینی می شود ولی شیراز ، با وجود موقعیتهای خوب فصلی و طبیعی در زمینه آداب اجتماعی و ذخائر انسانی در صدر تمام امتیازات در بین شهر ها بوده و شواهد عینی گواه براین مدعا می باشند. که امروزاهل کمال و معرفت براین قول متفقند. و شیراز را پایتخت فرهنگی و مهد تمدن می دانند. که باید به شهرمان ببالیم و بگوئیم : هرچه خوبان همه دارند شیراز همه را یکجا دارد.

شیراز شهریست که در روزگاران گذشته تاکنون دانشمندان جاویدانی چون سعدی و حافظ و ملا صدراو ملا قطب و عبداله خفیف و روزبهان و مولانا موید وشاهدائی الی اله ، ابوحیان توحیدی و ابن مقله و سیبویه و عبدالصمد شیرین قلم ، بابافغانی ، اهلی واستاد قوام الدین ، زینالدین معمار و کاشی ساز ، استاد امانت خان و استاد عیسی ( سازندگان تاج محل و نویسنده کتیبه های آن) و بسیار ی دیگر... از این شخصیتها را در دامان خود پرورش داده و در خدمت بشریت بوده اند. شیراز با گذشته های پر افتخار و دیدگاههائی دلنشین و رویائی ، بر تارک ایران زمین ، چون گوهری تابناک می درخشد. و باید دانست که اینجا سرزمین صفا ووفا ، زادگاه مقدس پاکبازان و شیفتگان راه حق و مهد جوانمردی و بلند همتان است . شهری که جلوه های شکوهمند خدادادی و آثار باارزش باستانی آن از کوروش تا کنون ، همه را یکجا در کنار هم آمیخته دارد.

این همان پایتخت فرهنگی است که سعدی از شهر به قدم رفت و به سر باز آمد.

اگر چشم بصیرت با قرنها و صده ها همراه شود ، می تواند ببیند که در هر وجب از خاک شیراز کاخها و نصف جهانها ساخته اند که بواسطه موقعیت منطقه ای و قرار داشتن شیراز درنقطه حساس نقشه جغرافیائی متاثر از حضور و عبور قبایل مختلف و در گیری ها ، تا به امروز جای خود را به شکل و فرم کنونی تغییر داده است .

و چنین است که حافظ شیرازی میفرماید :

اگر چه زنده رود آب حیاتست ولی شیراز ما از اصفهان به

به هر حال ، هنوز جاذبه های گردشگری و ذخائر فرهنگی شیراز بیش و پیش از هر شهرو دیاری برتارک خاک ایران می درخشد.

سعدی شیرازی هم براین نکته واقف است که :

سپیده دمی باشد آنکه بینم باز رسیده بر در الله اکبر شیراز

وخواجه اهل راز :

به شیراز آی و فیض روح قدسی بجوی از مردم صاحب کمالش

خوشا شیراز و وضع بی مثالش خداوندا نگه دار از زوالش

و خواجو ی کرمانی میفر ماید:

نسیم روضه شیراز در دیده نیک بین خواجو ، پیوند روح پروراست ، و هر نسیمی که از سوی شیراز نمی وزد ، باد بیهوده است.

پس سلام برتو ای خاک پاک و سلام برتو ای مایه افتخار ایران و سلام برتو ای سرزمین مقدس( ای شیراز) ، ای پایتخت همیشه فرهنگی هنری و ادبی ایران با تو زندگی می کنم و اگر سعادتی نصیبم شود، در این خاک، بعد از مرگم ، مرا نیز مسکن خواهی بود.

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

نظرات بازدیدکنندگان:

(*) :موارد الزامی

اين وب گاه در ستاد ساماندهی پایگاه های اينترنتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت گردیده است.

صفحه اصلی   |   زندگینامه هنری   |   پرتره های چهره های ماندگار   |   گالری نقاشی   |   گالری خوش نویسی   |   مقالات    |    یادداشت ها   |   تماس با ما

| All Rights Reserved. All contents available on this website are copyrighted by ONLINE PARVAZ ART GALLERY© 2006-2017 |

كليه حقوق مادی و معنوی اين وب گاه محفوظ و هرگونه انتشار يا استفاده از تصاویر و مطالب آن، تنها با ذکر منبع، آزاد است. © 1396-1385

| براي استفاده هرچه بهتر از سايت، پيشنهاد ما به شما، استفاده از مرورگرهای Google Chrome و firefoxMozilla Firefox  است. |