مقالات هنری:

مروری بر مکاتب و سبک های کلاسیک


روزنامه خبرجنوب، نگاه پنجشنبه، ۲۵ آبان ۱۳۹۶، شماره ۱۱۹۵، ص ۶.
روزنامه عصر مردم، ۲۸ شهریور ۱۳۹۶، شماره ۶۱۶۴، ص ۸.
------------------------------------------------------------------------------------------------------
در مورد سبک های مختلف ادبی به اجمال، همانگونه که در متون هنری از آن ها یادشده است، به کلمه کلاسیک و مفهوم آن پرداخته اند و برای کسانی که مایل به دانستن مطالب و واژه های ادبی هستند مفاهیم سبک ها را یاد آورشده اند. واژه کلاسیک به معنای روال خاص هنری که شامل ادبیات و نویسندگی و سروده های به جا مانده از گذشتگان و مفاخر ملی کشورهای اروپایی است و نتیجه تلاش و فکر  اندیشمندان  آن روزگاران به صورت نظم و نثر، به عنوان سمبل ساخته و پرداخته شده که این قسم از ادبیات، ریشه در ادبیات یونان و روم باستان داشته و شناخت فرهنگ کشورهای پیرو به آن بستگی دارد. این تحول ابتدا توسط (پتراک و بو کاچیو)  در ایتالیا و (رمنار و دورا)  در فرانسه به وجود آمد که به مکتب اومانیسم مشهورگردید، به طوری که به کشورهای دیگر راه پیدا می کند.
لذا پیدایش مکتب های ادبی از قرن 13 میلادی به بعد به سبب خاتمه دادن به سلطه کلیسای اروپایی که تا آن زمان بر مقدرات جوامع اروپا تاثیر مخربی داشته، به وجود می آید. زیرا لطمات جبران ناپذیری را کلیسا، به ادبیات، سیاست و اقتصاد زده و زیر نظر آنها اداره می شده. در نهایت با همت و تلاش بسیاری از نویسندگان و شعرای اروپایی با جسارتی وصف ناپذیر به این وضعیت خاتمه داده و ادبیات کهن یونان باستان را متحول نمودند.
خوشبختانه ادبیات فارسی در کشور ما از زمان های دور تاکنون آن چنان غنی و پر بار است که هیچ گاه نیازی به کپی نمودن تجربیات ممالکی همچون اروپا را نداشته و می توان ادعا نمود که بارها اروپائیان از سبک های شعر و نثر ما در مواردی خاص بهره مند شده اند. برای مثال می توان گفت که (گوته)  شاعرآلمانی الاصل، بارها حافظ شیرازی را الگوی احساس ادبی خود قرارداده و یا (فیتر جرالد)  از رباعیات حکیم عمر خیام بهره ها جسته و تحت تاثیر ادبیات ایران قرار گرفته است. کسانی که به زبان انگلیسی و فرانسه آشنایی دارند و می توانند فرهنگ اروپائیان را تجزیه و تحلیل نمایند، براین اصل واقفند که اصولا سبک سمبولیسم در زبان فارسی به عنوان تمثیل نام گذاری شده است که از سابقه ابداعات ایرانیان نشأت گرفته که می توان در اشعار شیخ عطار (منطق الطیر) به این سبک پی برد.
اصول و قواعد مکاتب کلاسیک را می توان به شرح زیر تعریف نمود:
ادیب از طبیعت الهام گرفته و از روش قدما در کارهایش بهره برده و درنظم و نثرکلاسیک، مطالب برای همگان آموزنده و قابل فهم و درک بوده، به طبیعت درونی شنونده یا خواننده هماهنگی داشته، تا حواشی را با متن معانی ادغام نکند و حوادث فرعی به نحوی دلپذیر به صورت شاخ و برگ های اضافی نمایان گردد. زمان سنجی نیز از مهمترین قواعدی است که در ارائه اثر حائز اهمیت می باشد. وحدت مکانی در دل نوشته ها درحیطه عقل باعث تحول در ایجاد اثری ماندگار می شود.
سبک های ادبی رایج در بین کشورهای اروپائی و... :
رمانتیسم یا رمانتیک: بستگی به چند اصل ریشه ای دارد. 1- به معنای روح خیال پروری، که با رویاهای شیرینش در این مکتب آزادی فکر و اندیشه را آن طور که باید شاعرانه مورد توجه قرار داده، به صورت سخنان دلنشین جلوه می کند. 2- شخصیت: در سخن سرائی بهتر است  از گذشتگان بحثی به میان آورده نشود تا مکنونات قلبی شخص نویسنده یا شاعر، با حال و هوای مردمان هم عصرش یکی باشد. 3- احساس هنری را بتواند آن طور که مورد قبول است دراذهان عموم بپروراند. 4- سراینده درمدتی که قلم به دست دارد و به نوشتن نظم و نثر مشغول است به سیر و سیاحت پرداخته و از اندوخته های به دست آورده دردل نوشته هایش تجارب تلخ و شیرین را بیان سازد. 5 - به اعتقادات دینی خود پایبند باشد.
در اینجا به معرفی اسامی چند تن از پدید آورندگان این سبک بسنده خواهد شد: شیللر، الکساندر دوما (پدر)، شاتو بریان، لامارتین و...
رئالیسم: دوری از تخیلات (واقع گرا) یعنی دخالت دادن احساسات در بیان. شاید بهتر است گفته شود، بررسی دقیق واقعیات زندگی و درک
صحیح عواملی که در مجسم ساختن کلیه امور مؤثر می باشند. بانیان این مکتب به اختصار: بالزاک، استاندال، کاراجیال رومانی، چخوف روسی و...
ناتورالیسم: طبیعت گرایی در هنر و ادبیات یعنی شناخت کامل طبیعت و داشتن علم زیست شناسی به منظور شرح و بسط آن و توجه به جزئیات، در نظم و نثر و اینکه ارزش جسم مقدم بر ارزش روح می باشد. نویسندگان این سبک: برادران گنکور، ژول رنار، موپاسان، هونس آلمانی، هوپمان و...
پارناس: هنردر خدمت هنر، ویکتور هوگو می گوید سرودن شعر زمانی گیرا و دلنشین است که از الفاظ و تشبیهات فرح افزا و مستدل بهره داشته باشد و از امیال شخصی در این سبک جداً اجتناب شود. ابداع کنندگان این سبک: تئوفیل گویته، ژوزه ماریا و...
سمبولیسم: در زبان فارسی به معنی نماد آمده است. در این سبک دیدگاه ها مختلف است گروهی آن را در تصوف و عرفان می بینند و گروهی در سادگی بیان. شاعر و نویسنده از غم و اضطرابی نهانی رنج می برد و بیشتر مطیع احساسات درونی خود هست و بیشتر به رویا و تخیلات تکیه دارد. از تجسم غم، اندوه و ناامیدی لذت می برد. نویسندگان این سبک: ادی شاعر مجارستانی، هوفمانشتال اطریشی، ماریا ریلکه آلمانی و...
ناتوریسم: کسانی که از این شیوه طبعیت دارند آدم های پرتلاش و دلیر می باشند و از طبیعت لذت می برند در حالی که از جزئیات سمبولیسم رنج می برند. یکی از رهبران این سبک اوژون موتفور می باشد. نویسندگان کتاب مائده زمینی نیز براین سبک تاکید دارند.
وریسم: دوستی میان رئالیسم و ناتورالیسم. از نویسندگان این سبک ماتیلد سرانو و مادام گرایستادلدا هستند.
فوتوریسم: سبکی نو و بی قاعده، مخالف کشف و شهود است. مؤسس این مکتب مارینی ایتالیایی می باشد.
جهان وطنی: سروده و نوشته در این سبک فاقد مرز و قاعده بوده و دروازه کشورهای دیگر را به روی خود باز می گذارد تا تفاوت سلطه انسان و طبیعت وغرش کارخانجات و تکنولوژی امروز را نشان دهد. پل موران و والری لاربو پدید آورندگان این سبک ادبی می باشند.
اونانیمیسم: یکی از ویژگی های این مکتب در غم و شادی دیگران سهیم بودن است. و می کوشد انسان ها اجتماعی زندگی کنند و زندگی
دست جمعی را تداعی می کند. ژول، و رومن ژرژدوهامل و ژرژ شیونر بنیان گذار این شیوه می باشند.
دادائیسم: بی قید و بند بودن و بی هیچ قانونی زندگی کردن. تریستان تراز مبتکر این سبک می باشد.
سورئالیسم: شیوه ای که در بین هوادارانش در شعر نمود پیدا می کند و به تدریج در نثرشان نیز تأثیرگذار می گردد. بدون در نظر گرفتن اخلاقیات، قوانین زیبا شناسی و رویا پروری مطلق را تداعی می کند.
گاسسکوین، دایلن، تامس انگلیسی و عده زیاد دیگری در به وجود آوردن این سبک سهیم بوده اند.
مکاتب ادبی رایج در کشورمان ایران به شرح زیر است.
در مکاتب غربی آن قدر که به ساختن مکاتب پر پیچ و خم اهمیت می دهند و به مرض مکتب سازی و سبک شناسی که ساخته و پرداخته خودشان است گرفتار آمده و برای توجیه مخاطبان مکتبی نو ارائه می کنند، به ندرت شخصی پیدا شده تا نظیر موریس مترلینگ که جزء انگشت شماران روزگار غرب می باشد (نویسنده پرنده آبی)، بتواند شاهکار ادبی ارائه نماید. درحالی که مقصود از مکتب های مختلف معرفی هنر و جایگاهی رفیع است که برای هنر باید قائل گردید.
سبک هایی که از دیرباز در سرزمین ما مورد استفاده قرار گرفته و حرف های زیادی برای گفتن دارند به شرح زیر می باشند:
سبک ترکستانی: کاربرد این سبک بیشتر در اشعار حماسی مورد استفاده قرار می گیرد.
سبک عراقی: سبکی عارفانه، عاشقانه و اندرزگونه را تداعی می کند.
سبک متجددین: بنا بر تعبیر غربی ها همان سبک جدید یا نو کلاسیک را گویند. در واقع سبک ترکستانی و عراقی است که بنا به مقتضای زمانی دائما در حال تغییر می باشد.
سبک ساده: در این سبک اشعار به صورت بسیار ساده و عامی بیان می شود.
سبک های غربی: در ادبیات منظوم کشورمان محلی هم برای مکتب های خارجی در نظر گرفته اند؛ زیرا غربی ها نیز جهت ارج نهادن به مکاتب مشرق زمین فرصت هایی را در نظر داشته اند.
در ادبیات ایران مکتب ها را به 4 گروه اصلی تقسیم کرده اند:
مکتب نظامی- هندی- محلی و غربی
مکتب نظامی: در این مکتب شاعر از هیبت و قدرت طبیعت سرزمینش الهام می گیرد و به همت تاریخ و تمدنی که با افتخارات بزرگ تا به امروز روزگار گذرانیده است به اوج توانائی می رسد. این سبک آمیخته ای از سبک عراقی و ترکستانی می باشد. خصوصیات این سبک رامی توان در اشعار نظامی مشاهده نمود.
مکتب هندی: این سبک توسط ادبای فارسی ساکن در هند یا هندی زبانان بومی نشأت گرفته است.برای مثال می توان گفت که کلیم، صائب و فیض از این مکتب بی نصیب نبوده اند. بعضی از ادبا براین عقیده اند که ممکن است مکتب هندی ریشه آذری داشته باشد. در قرن گذشته اقبال لاهوری از نوابغ و نوادر ادبی این مکتب بوده است.
مکتب محلی: زبان محلی و لهجه های محلی ایران یعنی لهجه خراسانی، گیلانی، آذربایجانی، کردی، لری، فارسی، کرمانی و دیگر لهجه هایی مانند بلوچی برای خود دارای ادبیات خاص می باشند. و اشعار عاشقانه، غزلیات و دوبیتی های فراوانی به صورت زیبنده و گنج نامه در دسترس عموم است.
مکاتب غربی: در ادبیات ایران زمینه مناسبی در جهت احترام به مکاتب خارجی منظور گردیده، واژه ها و اصطلاحات و همچنین ترجمه امثال و تعبیرات خارجی خواه و ناخواه در ادبیات فارسی واردشده است؛ زیرا این حالت در ادبیات غربی ها نیز مشاهده می شود. گرایش به ادبیات مشرق زمین در مکاتب خارجی نقش مؤثر ایفا می نماید.
محمدعلی پرواز - نقاش پرتره های پیشکسوتان و چهره های ماندگار شیراز
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)
محتوای بیشتر در این بخش: « هنر اسلامی در خاور میانه و ایران

نظرات بازدیدکنندگان:

(*) :موارد الزامی

اين وب گاه در ستاد ساماندهی پایگاه های اينترنتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت گردیده است.

صفحه اصلی   |   زندگینامه هنری   |   پرتره های چهره های ماندگار   |   گالری نقاشی   |   گالری خوش نویسی   |   مقالات    |    یادداشت ها   |   تماس با ما

| All Rights Reserved. All contents available on this website are copyrighted by ONLINE PARVAZ ART GALLERY© 2006-2017 |

كليه حقوق مادی و معنوی اين وب گاه محفوظ و هرگونه انتشار يا استفاده از تصاویر و مطالب آن، تنها با ذکر منبع، آزاد است. © 1396-1385

| براي استفاده هرچه بهتر از سايت، پيشنهاد ما به شما، استفاده از مرورگرهای Google Chrome و firefoxMozilla Firefox  است. |