مقالات هنری:

کودک و هنر

"کودک و هنر"

روزنامه خبر جنوب - نهم شهریور 1391

"محمدعلی پرواز نقاش افتخاری چهره های پیشکسوت و ماندگار شیراز"

 

کودک در دنیائی زندگی می کند که پر از آسودگی خیال است و گرایشبه زندگی کردن در زیبایی ها در او فراوان مشاهده می شود. او دوست دارد همه چیز را تا آنجا که ممکن است خودش بررسی کند و بسازد و هر اندازه آن چیز ساده باشد از دید کودکانه اش قابل لمس و ادراک است؛ لذااین احساس و خواستن کودکانه را باید اصل و ریشه زندگی و سازندگیدانست، از این جهت نباید با روحیه سرد، امیال وی را سرکوب نمود و یا بی اعتنا از کنارش گذشت. پس باید این واقعیت را پذیرفت که آزادی عمل را هر کودکی دوست دارد بدین سان همیشه سعی می کند تا به برتر از خود توجه نماید؛ می خواهد تا آ نجا که ممکن است نکته مبهمی در اطراف ذهنش خطور نکند؛ متاسفانه بارها به قیمتهدر دادن عملکرد بیجا و ضایع شدن چیزی تمام می شودکه شاید خود او نیز از آن بی خبر بوده و از رفتار نا آگاهانه خودش ناراحت می شود، ولی این آخر کار نبوده و دوست دارد دوباره همان کار را امتحان نماید و تکرارش او را ارضاء می کند، که شاید این بار بتواند نتیجه مطلوب را از کار اتمام و بیهوده اش بگیرد. در اینجاست که باید به انتخاب کودک توجه شود و او را تا آنجا که مقدور است ( بی آنکه متوجه حضور شان شود )، زیر نظر داشته، تا در صورت هر گونه خسارت و احتمالا خطر، وی را از اتفاق در حال ظهور دور سازند.

کودک و نوجوانمعمولا دوست دارند به اشیاعی دست بزنند که هم از لحاظ تنوع رنگ چشمگیر بودهو هم دارای حجمقابل بررسی و همچنین ازپیچیدگی خاصی برخوردار باشد. برای مثال اگر یک مکعب ساده را در اختیارشان قرار دهند، زود آنرا رها کرده و به جستجوی وسیله ای دیگر می باشد، تا بتوانند آن را بطریقی باز نموده و دوباره به شکل اولش برگردانند؛این امر موجب درگیری او با قطعه ای می شود که در اختیارش قرار گرفته است.


در صورت ناکام ماندن، از دو باره سازی آن سر خورده، او را رها کرده و معمولا تصمیم به نابودی آن دارد؛ در نتیجه اگر خطری او را تهدید نکند، به گریه و زاری یا قهرش منجر می گردد. به کرات مشاهده شده، که پدری نادانسته و بی توجه به کنجکاوی کودک، وسیله ای را باز و بسته نموده و باعث تحریک کودک می شود. این گونه اعمال، اغلب کودک را مصمم به باز و بسته نمودن همان وسیله در پنهانی می سازد.

لذا قبل از اینکه این گونه پیش آمد ها رخ دهد، لازم است، اگر وسیله ای را که در حال تعمیر یا تمیز کردن آن در مقابل چشمان کنجکاو کودک می باشند، از خطرات احتمالی (برقی بودن وسیله، یاحالتی برنده و تیز داشته باشد) آگاه نموده و بدون اطمینان از واکنش های فرزند اقدام به دستکاری هر وسیله خطرساز ننمایند. غیر از اینکه در کارشان استاد بوده و بتوانند معایب و خصوصیات آن وسیله را تا آنجا که ممکن است به کودک بیاموزد و در حین انجام کار بر روی آن وسیله کودک را به عنوان کمک در کار، ضمن انجام، به همکاری دعوت کرده تا هم کودک با خطرات و محسنات آن آگاهی یابد و هم اینکه در صورت کنار گذاشتن آن برای بازبینی مجدد و نسبت به دستکاری آن وسیله اقدام ننماید. والدین باید به این نکته توجه داشته باشند که پاسخگوی نیاز فرزند خود باشند و در حد معقول وی را یاری دهند و آنچه را که می خواهد بداند ، در صورت داشتن دانش آن خواسته به او بیاموزند و نحوه پاسخگوئی و طریق استفاده ازهر وسیله بازی را برایش توضیح دهند که در نهایت تفاهم واقعی میان کودک و والدین برقرار خواهد شد. باید آنان را آموزش داده و علاقمند به کارهایی نمایند که نتیجه مثبت داشته و باعث یک نوع خلاقیت در آنان گردد.

لذا به هیچ وجه امکان پذیر نیست، جز اینکه کودک را جهت آموزشهای سنی به دست مربی کودک سپرده تا بتواند وی راعلاقمند به بازی هایی نمایدکه در خور سن و سال و درکشباشد. لذابعد از سنجش توانایی هایش،او را به بازی های مورد علاقه اش ترغیب کنند و فرصتهای مناسبی رابر اساس سنجش و شناخت ذوق و روح خلاق کودک و نوجوان در اختیارش قرار دهند تا با اعتماد به نفس بیشتری بتوانند در انتخاب سودمند دست یابند و به مهارت های لازم برسند، درنتیجه والدین جهت فراگیری وی موثر باشند و نوجوان بتواند ابراز وجود کرده و با صداقت فکر، ارتباط معنوی خود و خانواده و جامعه را بشناسد تا در کاری که بر آن دست می زند و آنچه را که می آفریند وقوف یافته و مهارت لازم را فرا گیرند و مایه امیدواریشان گردد. مربی نیز باید کاری کند که استعداد کودکانه را در آنها جستجو نموده وعواطف و احساس و ذوق و استعداد آنها را بشناسد. در غیر اینصورت نتیجه و بازده کار جز اتلاف وقت و بدبینی و نارسائی در ذهن آنان ، چیزی در بر نخواهد داشت.

لذا بهترین سرگرمی جهت کودکان شکل سازی است. شکل سازی ساده، هنری است که می تواند در خلاقیت کودک مؤثر واقع شود، زیرا ثابت گردیده که کودک می خواهد زندگی را آغاز نماید، پس به خوبی می تواند حقایق و روابط خود را با زندگی در یابد و به زبان و معنائی دیگر امکانات اولیه و احساس و بینش در حال رشد، (پویندگی او را در علت و معلول ها بدون آنکه وقوف کافی داشته باشد) همیشه با او همراه است؛ زیرا نیرویی در کودک است که وی را به سوی چون و چراها هنمون می سازد و سعی دارد تا به آن چیزهای درونی خود پاسخ مثبت دهد، کنجکاوی می کند و از هرچیز بی اهمیتی چیزی با اهمیت می سازد که باید آنرا هنری انتزاعی یا آبستره کودکانه بنامیم. میل به عروسک سازی در بازی دختران و تهیه وسائل عروسک از هرجهت غریزی و درونی می باشد. به همان دلیل که پسران در خرد سالی مایل به انجامخانه سازی و کارهای فنی و عملی هستند وخانه می سازند، یا با قلم خطوطی را ترسیم کرده و بنا بر ذوق و دید کودکانه شان آن را رنگ آمیزی می کنند.


برای مثال اشکالی که در نقاشی کودکان به چشم می خورد همان خطوط و نقاشی های ساده ای هستند کهتجزیه و تحلیل و بررسی آن اشکال رنگین کودکانه، با دنیایی پر از صداقت آمیخته، که با زبان خط و رنگ بیان شده است؛ خود از قانون درونی آنها سرچشمه گرفته و شعری است پر معنا و نوعی سمفونی دل انگیز از دید کودکی که خانه می سازد و اسباب و وسایل محیط خود را دیده است تا درخت ها و سنگ ها، رنگ های طبیعت، طلوع و غروب آفتاب و تغییرات طبیعت، همگیبر اساس حالتی منظم، در دید او جای دارند و همه حکایت از آن دارند کهآنچه را او در کار نقاشی یا هرچیز دیگر دخالت داده است، بی اساس نیست و برحسب تخیل اختراعی یا پدیده و نوپروری نقش ها را در هم ترکیب و با زبان ساده بیان کرده است؛ زیرا او دیده است و با تصرف در آن واکنشهای درون خود را عرضه می نماید.

در کلیه جوامع بزرگ و کوچک کسانی زیسته اند که با طرز فکر درست و گذرانیدنآموزش های مؤثر منشاء پیشرفت و تعالی بوده اند. از اینرو اگر به گذشته آنان و مطالعه در خصوص رفتار والدین آنان در دوران کودکیشان نظری بیندازیم، متوجه خواهیم شد که عنایت و توجه خانواده در امر تعلیم و تعلم در محیط زندگی کوچکشان چه تاثیرشگرف و بزرگی در پیشرفتکودکان و نوجوانان خود داشته است که می تواند در گذر زمان باعث فخر و شکوفائی جامعه و سرزمین خود بوده و معلمی برای نسل های متفکرفردا باشد.

هدف از تربیت آن است که کودکان و نوجوانان را برای زندگی و آینده بهتر آماده ساخته و آنها را برحسب محیط و زمان به صورتی پرورش داد تا آینده خویش را در دست گرفته و از کار و کوشش نهراسند و با مشکلات زندگی خود به نحوی مطلوب برخورد نمایند؛ زیرا دنیای امروز که اساس و پایه های نخستین زندگی کودکان را برمبنای توانایی ها و راندمان مؤثر در هنر و بهره وری عملکردهای آنان خواهد سنجید و با آرایش صحیح فکر در کودک و نوجوان، آن ها را بنا به اصل غریزه ذاتی در بوجود آوردن پدیده های خیال و احساس خود، دست دوستی و همفکری را به سویهمسالان خود دراز کرده، تا اولین سنگ زیر بنای روح تعاون و بذر همکاری را در دل و جان خود بپرورانند. در این موقع نقش مؤثر رامربیان براساس روحیه کنجکاوانه کودک ونوجوان، ایفا می کنند و می تواند پایه تحقیق را در آنان تقویت نماید؛ زیرا هدف زندگی آتی آنان براساس پژوهش و دانش آنان است و تحقیق را اگر به واقعیت رسانیدن و کشف مجهولات بدانیم و توجه داشته باشیم که آن عاملی در احیای زندگی فرد و جامعه خواهد بود و هرفردی خود را در قبال جامعه مسئول دانسته و برای ادای وظیفه در امری تفحس و تفکر نماید و تدریجا زمینه مساعدی را برای پژوهش ها و بررسی های بزرگتر آماده و مهیا خواهد ساخت؛ لذا باید گفت آنچه فرهنگ ها در جامعه کنونی در حد تکامل خود توانسته اند هدفهای زندگی بشر را در رفع نیازمندی های زندگی برطرف سازند، بنیان نخستین آن بر اساس ژرف نگری و تحقیقاتی بوده است که گذشتگان ما در ادوار گذشته با فداکاری و وجود کمبودهای فراوان در علوم و فنون و ظرایف و هنرها به دست آوردهو با منتهای متانت و بردباری آثاری ارزنده را در ریاضی و نجوم و همچنین فلسفه، شیمی و طبیعت شناسی و هنر، زبان و ادبیاتبرایمان سینه به سینه به ارمغان آورده در حالی که ما افکار و اعمال آنانرا آنطور که باید دنبال نکرده و متوجه این فاجعه را باشیم که ملت های دیگر توانسته اند آن را دنبال نمایند و امروز به ما فخر و مباهات داشته باشند.

کودک و نوجوان از ابتدای شروع به درک تربیت و هنر شناسی، زیر نظر مربی خانه و مدرسه، از تجربیات کارساز و اخلاق و صفات عالیه، تحت لوای پرورش اخلاقیات و تقویت وجدان و راهنمایی های موثر و دلسوزانه و همچنین والدینو مسئولین پرورشی کودکبه پرهیز از بی مبالاتی و استمرار در اشتباه، روحوجدان آنان را جلا و صیقل دهند و تدریجا کمال و فضائل اخلاقی را به صورتی با روان لطیف آنان اجین نمایند و از اصلاح اشتباهاتی که هر نوجوان و جوان بدان دچار می گردد، نهراسند و واقعیتهای زندگی را به آنان گوشزد نموده، به گونه ای رفتار نمایند تا به حقوق دیگران تجاوز نشود؛ زیرا در این صورت است که روح اعتماد به نفس و حس درست یادگیری در آنها تقویت شده، شخصیت خود را حفظ نموده و خواهند توانست در آینده افرادی موثر و مفید هم در میان خانواده و هم اجتماعباشند.

 

این مورد را ارزیابی کنید
(256 رای‌ها)

نظرات بازدیدکنندگان:

(*) :موارد الزامی

اين وب گاه در ستاد ساماندهی پایگاه های اينترنتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت گردیده است.

صفحه اصلی   |   زندگینامه هنری   |   پرتره های چهره های ماندگار   |   گالری نقاشی   |   گالری خوش نویسی   |   مقالات    |    یادداشت ها   |   تماس با ما

| All Rights Reserved. All contents available on this website are copyrighted by ONLINE PARVAZ ART GALLERY© 2006-2017 |

كليه حقوق مادی و معنوی اين وب گاه محفوظ و هرگونه انتشار يا استفاده از تصاویر و مطالب آن، تنها با ذکر منبع، آزاد است. © 1396-1385

| براي استفاده هرچه بهتر از سايت، پيشنهاد ما به شما، استفاده از مرورگرهای Google Chrome و firefoxMozilla Firefox  است. |